Obserwator – subiektywny przegląd zmian w prawie

Obserwator – subiektywny przegląd zmian w prawie

Rok 2018 przyniósł wiele zmian w prawie, które w wielu aspektach dotykać będą nas bądź jako konsumentów, bądź jako przedsiębiorców, czy też jako pracowników.

Trudno wszystkie wymienić, ograniczę się do subiektywnej selekcji (być może najbardziej odczuwalnych zmian):

Zakaz pracy w niedzielę

Najważniejszą zmianą prawa, dotykającą jednocześnie wszystkie kategorie wymienionych osób, jest kontrowersyjny, przez jednych wyczekiwany, a przez innych uznawany za niekorzystny, szkodzący – zakaz handlu w niedzielę. Zakaz wszedł w życie w marcu. Początkowo w każdym miesiącu wolne od handlu są dwie niedziele – pierwsza i ostatnia. Stopniowo zakaz ten ma być rozszerzany. Od 1 stycznia 2019 r. niedziela handlowa będzie tylko jedna w miesiącu – ostatnia, a od 1 stycznia 2020 r. będzie obowiązywał zakaz handlu we wszystkie niedziele z wyjątkiem siedmiu w roku. Mimo wielu zabiegów, aby zakaz handlu zyskał powszechną akceptację, przepisy budzą wiele wątpliwości – mówi się o możliwości łatwego ich obchodzenia. Tak jak każda nowa regulacja, przepisy będą oceniane po ich praktycznym działaniu. Nowe prawo zawiera również sankcje karne za jego nieprzestrzeganie – nawet do 100 000 zł grzywny, a postępowanie w tych sprawach toczyć się będzie w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia (Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni, Dz. U. z 2018 r., poz. 305).

Najniższe wynagrodzenie

Od 1 stycznia 2018 r. płaca minimalna w Polsce wynosi 2100 zł brutto, wzrastając w stosunku do ubiegłego roku o 100 zł. W ślad za wzrostem płacy minimalnej wzrosła również minimalna stawka godzinowa, która w 2018 r. wynosi 13,70 zł brutto. To dość skromne w treści rozporządzenie ma jednak olbrzymie znaczenie dla wielu dziedzin prawa i życia. W zakresie prawa pracy od tej zmiany zależeć będą m.in. wysokości dodatków za pracę w porze nocnej, wynagrodzenie za czas gotowości do pracy i przestój, odprawa z tytułu zwolnień grupowych, odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, minimalna podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, kwota wolna od potrąceń. Dla pracodawców i przedsiębiorców to wyższe koszty zatrudnienia. W sferze szeroko rozumianego prawa karnego (karno-skarbowego) zmiana ta oznaczać będzie przede wszystkim wyższe kwoty grzywien i kar pieniężnych za wykroczenia i przestępstwa skarbowe. Zmieni sią również granica między wykroczeniem a przestępstwem skarbowym (pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia), czy też między przestępstwem a wykroczeniem (1/4 minimalnego wynagrodzenia) (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2018 r., Dz. U. z 2017 r. poz. 1747).

Nowa stawka ryczałtu od umów najmu i jej podobnych

Od 1 stycznia 2018 r. stawka ryczałtowego podatku od przychodów z czynszu najmu wynosi 8,5 proc. pod warunkiem, że jego wartość nie przekracza 100 000 zł.

Dotychczasowe rozwiązania nie przewidywały górnej granicy przychodów. Obecnie po przekroczeniu limitu 100 000 zł stawka ryczałtu wzrasta do 12,5 proc. Wartość limitu określona jest dla całego roku, a sama zasada obejmuje przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz umów o podobnym charakterze. Decydującym jest suma przychodów ze wszystkich tych tytułów (Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, Dz. U. z 2017 r., poz. 2175).

Kwota wolna od podatku

W 2018 r. wzrosła kwota wolna od podatku. Obecnie wynosi ona 8000 zł wobec 6600 zł w roku ubiegłym. Kwotę wolną od podatku mogą uwzględnić jednak tylko osoby rozliczające się z urzędem skarbowym na tzw. zasadach ogólnych, czyli wg skali podatkowej. W większości będą to pracownicy zatrudnieni na podstawie stosunku pracy lub umów cywilnoprawnych oraz ci podatnicy prowadzący własną działalność gospodarczą, którzy nie wybrali innych form opodatkowania (zmiana wynikająca z ustawy jak wyżej).

JPK – jednolity plik kontrolny

1 stycznia 2018 r. wszedł w życie obowiązek dla mikroprzedsiębiorców przesyłania do urzędu skarbowego ewidencji podatku VAT w formacie jednolitego pliku kontrolnego. Samo rozwiązanie nie jest nowe, gdyż obowiązywało wcześniej duże i średnie przedsiębiorstwa. JPK to plik zawierający informacje o operacjach gospodarczych za dany okres. To kolejna odsłona uszczelniania systemu podatkowego, a w szczególności wpływów z VAT-u. Trudno obecnie ocenić, jak mikroprzedsiębiorcy poradzą sobie z nowymi obowiązkami, gdyż pierwsze JPK-i będą wysyłane do 25 lutego 2018 r. (Ustawa z 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2016 r. poz. 846).

Opodatkowanie wkładów pieniężnych do spółek kapitałowych

Dla przedsiębiorców prowadzących działalność w formach spółek prawa handlowego istotną zmianą, mającą bezpośredni wpływ na podejmowanie decyzji inwestycyjnych, ma zmiana polegająca na wprowadzeniu opodatkowania wszystkich wkładów, jakie są wnoszone do spółek kapitałowych – zarówno wkładów niepieniężnych (aportów) np. nieruchomości, środków trwałych, ale także wkładów pieniężnych (gotówkowych). To swego rodzaju novum, gdyż obowiązujące do 2018 r. rozwiązania nie przewidywały opodatkowania wkładu pieniężnego do spółki kapitałowej. Obecnie przychodem jest wartość wkładu określona w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku – wartość wkładu określona w innym dokumencie o podobnym charakterze. Tak więc wkładu pieniężnego jak i niepieniężnego. W opinii przedsiębiorców i doradców podatkowych zmiana ta ograniczy w znacznym stopniu inwestycje, gdyż inwestycja pieniężna już na starcie będzie opodatkowana. (Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne Dz. U. z 2017 r., poz. 2175).

O autorze artykułu

Sylwester Redeł
Sylwester Redeł
Dr nauk prawnych, adwokat, od 2013 roku członek ORA w Łodzi, Przewodniczący Komisji ds. Doskonalenia Zawodowego, od 2016 r. Kierownik Szkolenia Aplikantów Adwokackich. AHE w Łodzi - Członek Rady Ekspertów na Kierunku Prawo. W latach 2014-2017 członek Komisji ds. przeprowadzania egzaminu adwokackiego w Łodzi. Wykładowca, autor publikacji z zakresu prawa gospodarczego publicznego.